การสรุปสาระสำคัญจากเอกสารประกอบการประชุมทั้ง 5 หัวข้อหลัก ร่วมกับเอกสารรายละเอียดประกอบเชิงลึก และคำประกาศนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขจากไฟล์เสียงการประชุม มีรายละเอียดดังนี้ครับ
1. ภาพรวมงบประมาณ กองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปี 2570
- วงเงินงบประมาณภาพรวม: งบประมาณกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (ตาม พรบ.) ประจำปีงบประมาณ 2570 มีวงเงินรวมทั้งสิ้น 214,144.41 ล้านบาท (ไม่รวมเงินเดือนบุคลากร) ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 10.5 จากปี 2569 ที่ได้รับ 193,849.25 ล้านบาท
- งบเหมาจ่ายรายหัว (กลุ่ม A): ได้รับ 151,976.10 ล้านบาท (เพิ่มขึ้นร้อยละ 14.0)
- งบค่านอกเหมาจ่ายรายหัว (กลุ่ม B): ได้รับ 68,855.36 ล้านบาท (เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.88)
- ทิศทางยุทธศาสตร์และหลักการบริหาร:
- เน้นการบริหารงบประมาณแบบปลายปิด (Financial Cap) เพื่อควบคุมวงเงินอย่างรัดกุมภายใต้ข้อจำกัดงบประมาณ
- ยึดหลัก Value for Money (4E) ได้แก่ Economy, Efficiency, Effectiveness, Equity และการลดการบริการที่มีคุ้มค่าน้อย (Low Value Care)
- บริหารกองทุนอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส ประชาชนเข้าถึงบริการคุณภาพ และระบบมีความยั่งยืน โดยต่อยอดจากมาตรการปรับประสิทธิภาพตามมติบอร์ด สปสช. ปี 2569 ที่ควบคุมภาระงบประมาณค้างจ่ายและเพิ่มการตรวจสอบอย่างเข้มงวด
2. รูปแบบการบริหารงบประมาณบริการปฐมภูมิ (Primary Care Fund)
- การจัดสรรงบ Primary Care Fund (500 บาท/คน/ปี): นำร่องใน 76 จังหวัด ครอบคลุม 108 อำเภอ ประชากรเป้าหมายประมาณ 10.6 ล้านคน ผ่านเครือข่ายโรงพยาบาล 108 แห่ง และ รพ.สต. 1,733 แห่ง
- สัดส่วนโครงสร้างงบประมาณ 500 บาท/คน/ปี:
- Capitation based (ร้อยละ 50 / 250 บาท/คน/ปี): จ่ายเหมาจ่ายรายหัวประชากร (จำแนกเป็นงบ Prepaid สนับสนุนการจัดบริการ 240 บาท และกลไกอภิบาลระบบ 10 บาท)
- Service based (ร้อยละ 20 / 100 บาท/คน/ปี): จ่ายตามตัวชี้วัดการให้บริการสุขภาพปฐมภูมิและผลการบริการ
- Value based (ร้อยละ 30 / 150 บาท/คน/ปี): จ่ายตามผลลัพธ์สุขภาพที่เกิดขึ้นจริง เช่น การเป็น Gatekeeper, การดูแลป่วย NCDs/CKD และโรคเฉพาะถิ่น
- การบูรณาการบริการและกลไกในพื้นที่:
- บูรณาการร่วมกับงบสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค (P&P Basic Services) รวมถึงชุดบริการ PPFS 13 รายการ
- กำหนดให้มีการ Earmark งบบริการปฐมภูมิ จาก CUP ไปยังหน่วยบริการปฐมภูมิโดยตรง
- กำหนดบทบาท Regulator ของ สสจ. และ สสอ. ในการกำกับติดตามประสิทธิภาพระบบบริการในระดับพื้นที่
3. รูปแบบการจัดสรร Global Budget ระดับเขต ปี 2570 (CARE Model)
- แนวคิด CARE (Collaborative Area-based Reimbursement with Excellence): ปรับเปลี่ยนรูปแบบการจัดสรรงบประมาณผู้ป่วยใน (IPD) เพื่อกระจายทรัพยากรอย่างเหมาะสม รักษาสมดุลทางการเงินของโรงพยาบาล และสร้างความยั่งยืนให้ระบบ
- 4 ขั้นตอนหลักในการดำเนินงาน:
- คำนวณโควตาเขต (TRW): คำนวณคาดการณ์ค่าน้ำหนักสัมพัทธ์ (TRW) ล่วงหน้าทั้ง 14 เขตสุขภาพ โดยใช้ข้อมูลบริการย้อนหลัง 10 ปี (ปี 2560–2569) และโครงสร้างประชากร
- ให้บริการจริง: จ่ายชดเชยระหว่างปีที่อัตรา Base Rate 10,000 บาท/RW ภายในโควตา
- ปรับตามคุณภาพ (Q): ประเมินจากอัตราการติดเชื้อในโรงพยาบาล (HAI) ตั้งแต่เดือน ต.ค. 69 – มิ.ย. 70
- การจ่ายเงินปลายปี:
- กรณีผลงานไม่เกินโควตา: เงินส่วนที่เหลือยังคงเป็นของเขตสุขภาพ นำมาปรับด้วยตัวชี้วัดคุณภาพ Q
- กรณีผลงานเกินโควตา: ยังคงได้รับเงินชดเชยจากงบกองกลาง แต่จ่ายในอัตราถดถอยแบบขั้นบันได (ร้อยละ 100, 80 และ 60 ของ Base Rate 10,000 บาท) ปรับด้วยตัวชี้วัด Q
- การบริหารจัดการในพื้นที่: สอดคล้องตามแนวทาง “1 เขตสุขภาพ 1 จังหวัด 1 โรงพยาบาล” มุ่งเน้นการวางแผนและใช้ทรัพยากรร่วมกันภายในเขต
4. ผลการบริหารปี 2569 และเป้าหมายปี 2570 (บริการกรณีเฉพาะ CR & การเพิ่มประสิทธิภาพ)
- ผลการดำเนินงานปี 2569: พบกลุ่มบริการกรณีเฉพาะ (Central Reimbursement: CR) มีผลงานและค่าใช้จ่ายสูงเกินเป้าหมายอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ กลุ่มอุปกรณ์ทางการแพทย์ (Instrument เช่น สายสวนหัวใจ CAG/PCI, ข้อเข่าเทียม), การผ่าตัดต้อกระจก (Cataract) และบริการมะเร็งไปไหนก็ได้ (Cancer Anywhere)
- เป้าหมายและมาตรการปี 2570:
- ตั้งเป้าประหยัดและควบคุมงบประมาณภาพรวม 6,470 ล้านบาท
- หัตถการสายสวนหัวใจ (CAG/PCI): กำหนดระบบอนุมัติก่อนทำหัตถการ (Pre-Authorization: PA) ในกลุ่มผู้ป่วย CCS, Cardiomyopathy และ Pre-op CAD พร้อมควบคุมเพดานราคาอุปกรณ์
- Cancer Anywhere: กำหนด Active Phase 1 ปีแรกนับจากวันเริ่มรักษา และปรับลดอัตราจ่ายค่าตรวจ CT/MRI ลงร้อยละ 20–25 เพื่อแก้ไขปัญหาการเบิกจ่ายซ้ำซ้อน
- นำเทคโนโลยี AI มาใช้ (AI Audit): เพิ่มประสิทธิภาพระบบ Pre-Audit และ Post-Audit เพื่อตรวจสอบการเบิกจ่ายให้ถูกต้องและโปร่งใส
5. ร่างข้อเสนอนโยบายมุ่งเน้น ปี 2570 และคำประกาศนโยบาย รมว.สาธารณสุข
- 7 เสาหลักนโยบายมุ่งเน้น กระทรวงสาธารณสุข ปี 2570:
- สุขภาพดีทุกช่วงวัย (เน้นปฐมภูมิ การป้องกัน และลดความแออัดใน รพ.)
- นวัตกรรมการแพทย์อัจฉริยะ
- เศรษฐกิจสุขภาพสร้างรายได้ (ยกระดับศูนย์บริการพรีเมี่ยม PMC เพื่อลด Medical Inflation)
- การบริหารงานโปร่งใสและพร้อมรับภัยวิกฤต (Resilience)
- บริการเป็นเลิศ สู่โรงพยาบาลสีเขียว (Green Hospital / Net Zero)
- เสริมสร้างขวัญกำลังใจบุคลากร (“หมอไม่ล้า ประชาชนไม่รอ”)
- ยกระดับระบบสาธารณสุขไทยสู่ผู้นำสุขภาพโลก
- สาระสำคัญจากคำประกาศนโยบายของ รมว.สาธารณสุข (ไฟล์เสียงการประชุม):
- ความร่วมมือ สธ. และ สปสช.: ต้องทำงานร่วมกันเป็นเนื้อเดียว ขับเคลื่อนให้เป็น “Sure Track” เพื่อนำไปสู่ผลสัมฤทธิ์จริงตามเป้าหมาย
- การสร้างความมั่นคงทางการเงินให้โรงพยาบาล: รัฐบาลและกระทรวงสาธารณสุขการันตีว่าจะไม่ปล่อยให้โรงพยาบาลเกิดปัญหาสภาพคล่องหรือหยุดชะงัก (Shutdown) พร้อมผลักดันงบประมาณเพิ่มเติมเพื่อให้อัตราจ่ายผู้ป่วยในไม่น้อยกว่า 10,000 บาท/adjRW
- เน้นย้ำปฐมภูมิยึด Value-based: การพัฒนาระบบปฐมภูมิต้องเน้นผลสัมฤทธิ์สุขภาพของประชาชนเป็นหลัก ไม่ใช่มุ่งเน้นเพียงปริมาณการให้บริการ
